Դուբլինի Թրինիթի քոլեջի գիտնականների միջազգային թիմը հայտնաբերել է հիմնարար օրինաչափություն, որը նկարագրում է ջերմաստիճանի փոփոխության նկատմամբ ցանկացած կենդանի օրգանիզմի արձագանքը: Անկախ նրանից՝ դա բակտերիա է, բույս, միջատ, թե կաթնասուն, կենսաբանական «արտադրողականությունը» ենթարկվում է միևնույն մաթեմատիկական կորին: Հետազոտությունը հրապարակվել է PNAS ամսագրում:
Ի՞նչ է ջերմաստիճանային արտադրողականության կորը
Գիտնականները վաղուց գիտեն, որ ջերմաստիճանը բոլոր կենսաբանական գործընթացների (բջիջների բաժանում, աճ, բազմացում) արագությունը որոշող գլխավոր գործոններից է: Այս կախվածությունը նկարագրելու համար կառուցում են գրաֆիկներ, որտեղ X առանցքը ջերմաստիճանն է, իսկ Y-ը՝ օրգանիզմի ակտիվության ցուցանիշը:
Ունիվերսալ ջերմաստիճանային կորը
Հեղինակներն այս բացահայտումն անվանել են արտադրողականության ունիվերսալ ջերմաստիճանային կոր: Դրա էությունը պարզ է և միաժամանակ դրամատիկ.
- Ցածր ջերմաստիճանում ակտիվությունը գրեթե զրոյական է:
- Տաքացմանը զուգընթաց արտադրողականությունը սահուն աճում է և հասնում իր գագաթնակետին՝ օպտիմալ ջերմաստիճանին:
- Գագաթնակետից հետո հաջորդում է կտրուկ, գրեթե անկումային անկում. արտադրողականությունը հասնում է զրոյի կրիտիկական ջերմաստիճանի դեպքում:
Էվոլյուցիան կարողացել է միայն «տեղաշարժել» այս կորը ջերմաստիճանային սանդղակի երկայնքով (օրինակ՝ խորջրյա բակտերիաների համար այն +5 °C է, իսկ թերմոֆիլների համար՝ +100 °C), բայց չի կարողացել փոխել դրա սկզբունքային երկրաչափությունը:
Սկզբնաղբյուրը` News.am լրատվական կայք