Պերուի Բարանկա նահանգի Սուպե Պուերտո շրջանում գտնվող Ասպերո ձկնորսական բնակավայրում երկու տասնամյակ շարունակական աշխատանքներից հետո դոկտոր Ռութ Շեյդի Սոլիսի գլխավորած խումբը բացահայտել է երկնային երևույթների դիտարկման հետ կապված բարդ ճարտարապետական կառույց։ Մնացորդները հաստատում են այն գաղափարը, որ Ասպերոն գործել է որպես գիտելիքների կենտրոն ամերիկյան քաղաքակրթության արշալույսին, որտեղ մասնագետները դիտարկել են Արևը, Լուսինը և աստղերը՝ կանխատեսելու մակընթացությունների, կլիմայի և ծովային ռեսուրսների հասանելիության փոփոխությունները։ Այս տեղեկատվությունը կարևոր նշանակություն է ունեցել ձկնորսության, խեցգետնակերպերի հավաքագրման և Սուպե հովտի գյուղատնտեսական համայնքների հետ առևտրի պլանավորման համար։ Պեղումները կենտրոնացել են J1 տեղամասի վրա, որը ռազմավարական առումով տեղակայված է բնակավայրի հիմնական բուրգաձև շենքերի մոտ։ Այս դիտակետից կարելի է դիտարկել ինչպես ափամերձ ափամերձ գիծը, այնպես էլ Սուպե հովիտի ստորին հատվածը, ինչը թույլ է տալիս համակարգված կերպով վերահսկել բնական և աստղագիտական երևույթները, որոնք նման են Կարալում արդեն իսկ հայտնաբերվածներին։ Հնագետները պարզել են, որ տեղանքը ենթարկվել է շինարարության չորս շրջանի՝ ժամանակի ընթացքում իր ճարտարապետության և գործառույթի զգալի փոփոխություններով։ Առաջին շրջանում այն օգտագործվել է որպես հանրային արարողակարգային շենք։ Ավելի ուշ այն վերակառուցվեց, և ավելացվեց 3.18 մետր տրամագծով և 63 սանտիմետր բարձրությամբ օվալաձև հարթակ, որի կենտրոնում ուղղահայաց քար (հուանկա) կար՝ Անդյան խորհրդանշական տարր, որը կապված է ծեսերի և տարածական կողմնորոշման հետ։
Սկզբնաղբյուրը՝ New-science լրատվական կայք