Կառլ Պավլովիչ Բրյուլով, «Պոմպեյի վերջին օրը» (1833)
1827 թվականին նկարիչը այցելեց Վեզուվի մոխրի տակ թաղված քաղաքի պեղումները և, ապշած տեսարանից, ստեղծեց 19-րդ դարի ամենահիասքանչ ստեղծագործություններից մեկը: Սարսափելի աղետը բացահայտեց մարդկանց իրական բնույթը. ոմանք ցուցաբերում են քաջություն և սեր՝ փրկելով սիրելիներին, մինչդեռ մյուսները կլանված են խուճապով և ագահությամբ:
Նկարի իսկությունը համոզվելու համար նկարիչը ուսումնասիրեց ականատեսների՝ Պլինիոս Կրտսերի և Տակիտոսի վկայությունները և ուրվագծեց այն՝ նայելով հրաբխին:
Ալեքսանդր Պուշկինը բանաստեղծություն գրեց գլուխգործոցի պատվին, և այն ոգեշնչեց անգլիացի գրող Էդվարդ Բուլվեր-Լիթոնին վեպ գրել: