Շարժողական խանգարումները, այդ թվում՝ կոորդինացիայի խնդիրները, շարժումների դանդաղությունը, ակամա շարժումները և շարժողական ֆունկցիայի զարգացման ուշացումները, կարող են ծառայել որպես հոգեկան խանգարումների լայն շրջանակի վաղ նշաններ: Այս եզրակացությանն են հանգել ԱՄՆ Հյուսիսարևմտյան համալսարանի հետազոտողները, որոնք իրենց հետազոտության արդյունքները հրապարակել են Clinical Psychological Science ամսագրում:
Չնայած շարժողական խանգարումները վաղուց նկարագրվել են փսիխոզի, շիզոֆրենիայի, դեպրեսիայի, երկբևեռ խանգարման, ուշադրության դեֆիցիտի և հիպերակտիվության խանգարման և աուտիզմի սպեկտրի խանգարումների դեպքում, դեռևս պարզ չէ, թե արդյոք դրանք հոգեկան հիվանդության համընդհանուր ռիսկի մարկեր են, թե կապված են որոշակի ախտորոշումների հետ:
Հետազոտությանը մասնակցել է մոտ 3 500 մարդ, որոնք նախկինում հոգեբուժական ախտորոշումներ չեն ունեցել: Նրանք լրացրել են հարցաթերթիկներ, որոնք գնահատել են դեպրեսիայի, տագնապայնության, մոլագարության, դիսոցիացիայի, հոգեբանական ապրումների և հոգեմետ նյութերի օգտագործման ախտանիշները, և զեկուցել են շարժողական բնութագրերի (ներառյալ կոորդինացիայի խանգարումը, ակամա շարժումները, շարժողական ֆունկցիայի ուշացումները և ֆիզիկական ակտիվության մակարդակը) մասին:
Վերլուծությունը ցույց է տվել, որ այն մոդելները, որոնք հոգեկան ախտանիշները բաժանում են առանձին խմբերի, զգալիորեն ավելի լավ են բացատրում շարժողական խանգարումների և հոգեկան առողջության միջև եղած կապը, քան այն մոդելները, որոնք փսիխոպաթոլոգիան դիտարկում են որպես մեկ վիճակ։ Սա ենթադրում է, որ շարժողական խանգարումները կապված են ինչպես հոգեկան խանգարումներ զարգացնելու ընդհանուր ռիսկի, այնպես էլ որոշակի հիվանդությունների հետ։
Ընդհանուր շարժողական խանգարումները, կոորդինացիայի խնդիրները և դիսկինեզիան (ակամա կտրուկ շարժումներ) կապված են եղել հուզական տառապանքի, դիսոցիացիայի և տագնապայնության ավելի ծանր ախտանիշների հետ։ Սակայն ֆիզիկական ակտիվությունը ցույց է տվել ավելի բարդ կապ. այն դրականորեն կապված է եղել մանիայի և փսիխոակտիվ նյութերի օգտագործման դրսևորումների հետ, բայց կապը բացասական է եղել հուզական անտարբերության, վախի և դիսթրեսի հետ։
Ըստ հետազոտության առաջատար հեղինակ Ջեսիկա Ֆաթալի՝ արդյունքները հաստատում են երկու առկա վարկածներ. շարժողական խանգարումները կարող են արտացոլել հոգեկան հիվանդության առաջացման ընդհանուր ռիսկը՝ միաժամանակ օգնելով տարբերակել որոշակի խանգարումներ, մասնավորապես՝ փսիխոզ և դեպրեսիա։
Սկզբնաղբյուրը՝ Med.news լրատվական կայք